Korunamayan dişler için planlı çekim
Diş Çekimi Ne Zaman Gündeme Gelir?
Diş çekimi, kliniğe başvuran hastaların en çok çekindiği işlemlerden biridir. Marin Clinic'te çekim, ilk değil son seçenek olarak değerlendirilir: dişin kanal tedavisi, restorasyon veya diş eti tedavisiyle korunup korunamayacağı önce incelenir.
Dişin kurtarılamayacağı sonucuna varıldığında çekim, komşu dişlerin ve çene kemiğinin korunması açısından geciktirilmemesi gereken bir işleme dönüşür. İlerlemiş enfeksiyon bulunan bir dişin ağızda tutulması, çevresindeki kemiği ve komşu dişleri etkileyebilir.
Hangi Durumlarda Diş Çekimi Gerekir?
Diş çekimi kararı klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında verilir. Sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
Diş dokusunun kanal tedavisi veya restorasyonla korunamayacak ölçüde kaybedilmiş olması. Kök seviyesine ulaşan kırıklar. İleri diş eti hastalığına bağlı olarak dişi tutan kemiğin büyük ölçüde erimesi ve dişin hareketlenmesi.
Ortodontik tedavi planı gereği yer açılması gereken durumlar. Süt dişinin zamanında düşmeyerek alttaki kalıcı dişin sürmesini engellediği çocukluk çağı durumları.
20 Yaş Dişi Çekimi ve Gömülü Dişler
20 yaş dişleri çenede en son süren dişlerdir ve çoğu zaman yeterli yer bulamaz. Yer darlığı nedeniyle yan yatabilir, kısmen sürebilir veya tamamen kemik içinde gömülü kalabilir.
Her 20 yaş dişinin çekilmesi gerekmez. Düzgün sürmüş, temizlenebilen ve komşu dişe baskı yapmayan bir 20 yaş dişi ağızda kalabilir. Ancak tekrarlayan iltihap, komşu azı dişinde çürük oluşturma, kist gelişimi veya ortodontik tedaviyi etkileme durumlarında çekim değerlendirilir.
Gömülü dişlerin çıkarılması cerrahi bir işlemdir ve dişin konumu, kök yapısı ile çevresindeki sinir ilişkisi görüntüleme ile önceden değerlendirilir. Bu değerlendirme, işlemin planlanması açısından belirleyicidir.
Diş Çekimi Nasıl Yapılır?
İşlem öncesinde ağız içi ve radyolojik değerlendirme yapılır; kullanılan ilaçlar ve genel sağlık durumu sorgulanır. Kan sulandırıcı kullanımı, diyabet veya kalp kapak hastalığı gibi durumlar işlem planını değiştirebileceği için hekime bildirilmelidir.
Çekim bölgesel anestezi altında yapılır. Anestezi sonrasında bölgede uyuşma oluşur; hasta basınç hissedebilir ancak ağrı beklenmez. Basit çekimlerde diş bağ dokusundan ayrılarak çıkarılır.
Gömülü veya kırık köklü dişlerde cerrahi çekim uygulanır: diş eti kaldırılır, gerektiğinde çevre kemikten sınırlı miktarda uzaklaştırılır ve diş bölünerek çıkarılabilir. İşlem sonunda bölge temizlenir ve gerekirse dikiş konur.
Diş Çekimi Sonrası İyileşme Süreci
Çekim sonrasında bölgede pıhtı oluşur; iyileşmenin temeli bu pıhtının korunmasıdır. İlk 24 saat bu açıdan belirleyicidir.
İlk gün ağzın çalkalanmaması, tükürülmemesi, pipetle içecek tüketilmemesi ve sigara kullanılmaması önerilir. Bu davranışların her biri pıhtının yerinden çıkmasına yol açabilir; pıhtının kaybı ağrılı bir iyileşme sürecine neden olur.
Hafif kanama sızıntısı ilk saatlerde olağandır ve hekimin yerleştirdiği tampona bir süre bastırılarak kontrol altına alınır. Şişlik genellikle ikinci gün en belirgin seviyesine ulaşır ve sonrasında geriler; ilk gün dışarıdan soğuk uygulaması yardımcı olur.
Beslenmede ilk günler ılık ve yumuşak gıdalar tercih edilir, çiğneme karşı taraftan yapılır. Diş fırçalamaya devam edilir ancak çekim bölgesine ilk gün dokunulmaz.
Durmayan kanama, giderek artan ağrı, yüzde yaygın şişlik veya ateş gibi durumlarda kliniğe başvurulması gerekir.
Çekim Sonrası Oluşan Boşluk
Çekim, tedavinin sonu değildir. Ağızda kalan boşluk zamanla komşu dişlerin bu alana doğru eğilmesine, karşıt çenedeki dişin uzamasına ve o bölgedeki çene kemiğinin erimesine yol açabilir.
Bu nedenle çekim planlanırken boşluğun nasıl tamamlanacağı da birlikte değerlendirilir. Diş implantı, köprü veya bölümlü protez seçenekleri; kemik yapısı, komşu dişlerin durumu ve beklentiler gözetilerek konuşulur.
Bazı durumlarda çekim ile aynı seansta kemik koruyucu uygulamalar yapılabilir; bu, ileride implant planlanacaksa kemik hacminin korunmasına yardımcı olur.
Tedavi Özellikleri
Sıkça Sorulan Sorular
Diş çekimi acır mı?
İşlem bölgesel anestezi altında yapılır. Anestezi etkisini gösterdikten sonra bölgede uyuşma oluşur; çekim sırasında basınç ve hareket hissedilebilir ancak ağrı beklenmez.
İşlem öncesinde anestezi iğnesinin verildiği an kısa süreli bir batma hissi olabilir. İltihaplı dişlerde anestezinin etkinliği değişebileceği için hekim ek uygulama yapabilir.
Anestezinin etkisi geçtikten sonra bölgede ağrı olması olağandır; hekimin önerdiği ağrı kesici ile kontrol altına alınır.
Diş çekimi sonrası nelere dikkat edilmeli?
İyileşmenin temeli çekim boşluğunda oluşan pıhtının korunmasıdır. İlk 24 saat bu açıdan belirleyicidir.
İlk gün ağız çalkalanmamalı, tükürülmemeli, pipetle içecek içilmemeli ve sigara kullanılmamalıdır. Bu davranışlar pıhtının yerinden çıkmasına yol açabilir.
İlk günlerde ılık ve yumuşak gıdalar tercih edilir, çiğneme karşı taraftan yapılır. Diş fırçalamaya devam edilir ancak çekim bölgesine ilk gün dokunulmaz. Sert egzersiz ve sıcak duş ilk gün ertelenir.
Çekim sonrası kanama ne kadar sürer?
İşlemden sonra hekimin yerleştirdiği tampona 30–45 dakika kesintisiz bastırılması istenir. Bu sürenin sonunda kanama genellikle durur.
İlk saatlerde tükürükte hafif kan sızıntısı görülmesi olağandır ve endişe gerektirmez.
Bastırmaya rağmen durmayan, ağızda pıhtı birikmesine yol açan aktif kanama olması durumunda kliniğe başvurulması gerekir. Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız bunu işlem öncesinde mutlaka bildirin.
20 yaş dişi mutlaka çekilmeli mi?
Hayır. Düzgün sürmüş, karşıt dişiyle kapanışı olan, fırçalanabilen ve şikâyet yaratmayan bir 20 yaş dişinin çekilmesi gerekmez.
Çekim; tekrarlayan diş eti iltihabı, komşu azı dişinde çürük veya kemik kaybı oluşturması, kist gelişimi, ortodontik tedaviyi etkilemesi ya da temizlenemeyecek konumda olması durumlarında değerlendirilir.
Karar, ağız içi muayene ve radyolojik görüntüleme birlikte değerlendirilerek verilir.
Gömülü diş çekimi normal çekimden farklı mıdır?
Evet. Gömülü diş, kemik içinde kalmış veya kısmen sürmüş diştir ve doğrudan tutulamaz.
Bu durumda cerrahi çekim uygulanır: diş eti kaldırılır, gerektiğinde çevredeki kemikten sınırlı miktarda uzaklaştırılır ve diş bölünerek parçalar halinde çıkarılır. İşlem sonunda dikiş konabilir.
İşlem öncesinde dişin konumu, kök yapısı ve alt çenedeki sinir ile ilişkisi görüntüleme yöntemiyle değerlendirilir. Bu değerlendirme planlamanın belirleyici aşamasıdır.
Çekilen dişin yerine ne yapılır?
Çekim sonrası kalan boşluk zamanla komşu dişlerin bu alana eğilmesine, karşıt çenedeki dişin uzamasına ve bölgedeki çene kemiğinin erimesine yol açabilir.
Bu nedenle boşluğun tamamlanması çekim planlanırken birlikte konuşulur. Diş implantı, köprü veya bölümlü protez seçenekleri; kemik yapısı, komşu dişlerin durumu ve beklentiler gözetilerek değerlendirilir.
İleride implant düşünülüyorsa, çekim ile aynı seansta kemik hacmini korumaya yönelik uygulamalar gündeme gelebilir.
Hamilelikte diş çekimi yapılabilir mi?
Hamilelikte acil olmayan işlemler ertelenir. Ancak ilerlemiş enfeksiyon veya şiddetli ağrı gibi bekletilmesi sakıncalı durumlarda çekim yapılabilir.
Tercih edilen dönem ikinci üç aylık dönemdir. Kullanılacak anestezi ve ilaçlar bu duruma göre seçilir; gerekmedikçe radyolojik görüntüleme alınmaz, alınması gerekiyorsa koruyucu önlemler uygulanır.
Gebelik durumunuzu ve takip eden hekiminizin önerilerini randevu öncesinde bize bildirmeniz gerekir.
